Ο τύπος για τις δικαστικές αποφάσεις που έκριναν αντισυνταγματικές τις περικοπές συντάξεων

O Τύπος για τις δικαστικές αποφάσεις που έκριναν αντισυνταγματικές τις περικοπές συντάξεων

Οι μνημονιακές περικοπές στις συντάξεις έχουν κριθεί αντισυνταγματικές με μια σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Ελεγκτικού Συνεδρίου και όχι μόνο. Πολλές από αυτές λειτούργησαν πιλοτικά για πολλές εκκρεμείς διεκδικήσεις συνταξιούχων στα δικαστήρια. Ως εκ τούτου αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και συνεπώς ο Τύπος κάλυψε εκτενώς το περιεχόμενο τους. Εδώ θα επιχειρήσουμε μια αποτίμηση των πλέον σημαντικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί τα τελευταία χρόνια και πως αυτές παρουσιάστηκαν από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης της χώρας.

ΣτΕ: Αντισυνταγματικές οι περικοπές του Μνημονίου 2 στις συντάξεις

Oι τέσσερις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ( 2287, 2288, 2289 και 2290/2015) με τις οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές οι περικοπές των νόμων 4051/12 και 4093/2012 αξιολογούνται ως οι σημαντικότερες που έχουν εκδοθεί και αφορούν τις μνημονιακές μειώσεις των συντάξεων μέχρι σήμερα από την Ελληνική Δικαιοσύνη. Αφορούν τις περικοπές του δευτέρου μνημονίου, που έγιναν στο σύνολο των κυρίων και επικουρικών συντάξεων για όλο το φάσμα των συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα, πλην του δημοσίου, δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος των συνταξιούχων. Οι αποφάσεις δημοσιεύτηκαν τον Ιούνιο του 2015 και προκάλεσαν, όπως ήταν επόμενο, το έντονο ενδιαφέρον των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

H εφημερίδα « Έθνος» επισημαίνει στο ρεπορτάζ της πως οι αποφάσεις αυτές, δεν έχουν αναδρομική ισχύ, αλλά ισχύουν από την ημέρα της δημοσίευσής τους, ενώ συμβατές με το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ, κρίθηκαν οι περικοπές των συντάξεων που έγιναν κατά τα έτη 2010-2011. Επιστροφή ποσών για περικοπές συντάξεων του 2012, θα υπάρξει μονάχα σε μία συνταξιούχο που προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς και σε όσους συνταξιούχους έχουν προσφύγει μέχρι σήμερα στα Διοικητικά Δικαστήρια της χώρας για τις εν λόγω περικοπές. Όπως επισημαίνεται στο ρεπορτάζ, η απόφαση πρακτικά σημαίνει ότι περίπου 800.000 συνταξιούχοι του ΙΚΑ και των ΔΕΚΟ με συντάξεις πάνω από 1.000 ευρώ θα πάρουν αυξήσεις αλλά όχι αναδρομικές.

Το ρεπορτάζ εκθέτει μέρος του σκεπτικού των αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ που έκρινε με οριακή πλειοψηφικά (14 υπέρ έναντι 11 κατά), ότι οι περικοπές των συντάξεων που έγιναν το 2012 προσκρούουν σε συνταγματικές αρχές, όπως αυτή της αναλογικότητας και της ισότητας στα δημόσια βάρη, και σε άλλες επιταγές άρθρων του Συντάγματος, όπως αυτές των άρθρων 2, 4, 22, 25, 106.

Σύμφωνα με την Ολομέλεια, το Σύνταγμα επιβάλλει στο κράτος, όταν λαμβάνονται μέτρα περικοπής των συντάξεων, να προβαίνει «σε ειδική και εμπεριστατωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη, από την οποία να προκύπτει, ότι τα συγκεκριμένα μέτρα είναι πράγματι πρόσφορα αλλά και αναγκαία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος της βιωσιμότητας των φορέων κοινωνικής ασφάλισης εν όψει των παραγόντων που το προκάλεσαν, έτσι ώστε η λήψη των μέτρων αυτών να είναι σύμφωνη με τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της ισότητας στα δημόσια βάρη, αφ’ ετέρου δε ότι οι επιπτώσεις από τα μέτρα αυτά στο βιοτικό επίπεδο των πληττομένων προσώπων, συνδυαζόμενες με άλλα τυχόν ληφθέντα μέτρα (φορολογικά κ.ά.), αλλά και με το σύνολο των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών της δεδομένης συγκυρίας, δεν έχουν αθροιστικά, αποτέλεσμα τέτοιο που να οδηγεί σε ανεπίτρεπτη παραβίαση του πυρήνα του συνταγματικού δικαιώματος σε κοινωνική ασφάλιση». Από τα παραπάνω, συνάγεται η εκτίμηση πως πριν τις περικοπές που έγιναν το 2012, δεν προηγήθηκε επιστημονική μελέτη για τις επιπτώσεις που θα υπάρχουν στο βιοτικό επίπεδο των συνταξιούχων από τις περικοπές των συντάξεων, αλλά και την αναγκαιότητα των περικοπών αυτών.

Επίσης, η Ολομέλεια έκρινε ότι παρεκκλίσεις ως προς την αναγκαιότητα της υπάρξεως ή ως προς το περιεχόμενο της επίμαχης μελέτης, θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν μόνο σε ακραίες περιπτώσεις, όπως είναι όταν συντρέχει άμεση απειλή κατάρρευσης της οικονομίας της χώρας και τα συγκεκριμένα μέτρα λαμβάνονται κατεπειγόντως για την αποτροπή του κινδύνου.

Για σημαντική επιβάρυνση στον προϋπολογισμό του κράτους από την ετυμηγορία του ΣτΕ κάνουν λόγο «ΤΑ ΝΕΑ».  Η εφημερίδα στο ρεπορτάζ της επισημαίνει πως οι ανώτατοι δικαστές σημειώνουν στο σκεπτικό τους ότι η περικοπή των συντάξεων δεν μπορεί να παραβιάζει αυτό που αποτελεί τον συνταγματικό πυρήνα του κοινωνικοασφαλιστικού δικαιώματος, δηλαδή τη χορήγηση στο συνταξιούχο παροχών τέτοιων που να του επιτρέπουν να διαβιώνει, με αξιοπρέπεια, εξασφαλίζοντας τους όρους όχι μόνο της φυσικής του υποστάσεως (διατροφή, ένδυση, στέγαση, βασικά οικιακά αγαθά, θέρμανση, υγιεινή και ιατρική περίθαλψη όλων των βαθμίδων) αλλά και της συμμετοχής του στην κοινωνική ζωή με τρόπο που δεν αφίσταται πάντως, ουσιωδώς από τις αντίστοιχες συνθήκες του εργασιακού βίου».

Αντίθετα, αναφέρουν «ΤΑ ΝΕΑ» για τις περικοπές των συντάξεων των ετών 2010 και 2011, η Ολομέλεια αποφάνθηκε ότι δεν παραβιάστηκαν οι συνταγματικοί κανόνες. Και αυτό γιατί οι περικοπές έγιναν κάτω από την πίεση «όλως εξαιρετικών περιστάσεων» και ήταν επιβαλλόμενες κατά την εκτίμηση της τότε Κυβέρνησης για «άμεση αντιμετώπιση της κρίσεως».

Το «χτύπημα» στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας την ίδια ημέρα

Εκτενές ρεπορτάζ για το θέμα φιλοξένησε και η «Εφημερίδα των Συντακτών». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να επανέλθουν στα επίπεδα του 2012, και το κράτος να συνδράμει τα Ταμεία για την καταβολή των επικουρικών συντάξεων εάν αυτά δεν έχουν κεφάλαια, παρά τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που νομοθετήθηκε το 2010.

Για σημαντικότατες επιβαρύνσεις στον κρατικό κορβανά από την σειρά αποφάσεων ΣτΕ που δικαιώνει τους προσφεύγοντες συνταξιούχους κάνει λόγο το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εφάρμοσε και για τις περικοπές των συντάξεων, ό,τι είχε αποφανθεί και για τις περικοπές στις αποδοχές των πανεπιστημιακών τους οποίους δικαίωσε μεν αλλά δεν τους έδωσε αναδρομικά, αναφέρει το ρεπορτάζ, που χαρακτηρίζει την απόφαση την σημαντικότερη, από όσες κατά καιρούς έχει εκδώσει το Ανώτατο Δικαστήριο για μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής. Σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ η οποία είναι αμετάκλητη, δεν μεταβάλλεται με κάποιο ένδικο μέσο, όλες οι περικοπές που έγιναν σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, μετά το 2012, (με το λεγόμενο δεύτερο μνημόνιο) είναι αντισυνταγματικές και δεν πρέπει να ισχύουν στο εξής, καταλήγει το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ.

Απόφαση Ολομέλειας Ελεγκτικού 244/2017: Αντισυνταγματική η ΕΑΑΣ

Με την απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (244/2017) κρίθηκε αντισυνταγματική η Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Πρόκειται για μια απόφαση που αφορά περισσότερους από 250.000 συνταξιούχους που την κατέβαλαν από το 2010. Η συγκεκριμένη απόφαση, η οποία δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2017, καλύφθηκε εκτενώς από τα μέσα ενημέρωσης με έμφαση στο δημοσιονομικό βάρος που δημιουργεί για τη χώρα.

Σε σχετικό δημοσίευμα της Καθημερινής γίνεται λόγος για άμεσο ζήτημα βιωσιμότητας του ΑΚΑΓΕ αφού οι 250.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου χρηματοδοτούσαν με την ΕΑΣ το  Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης των Γενεών. Σύμφωνα την «Κ»,  η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανοίγει τον ασκό του Αιόλου, καθώς είναι άμεσα εκτελεστή και αναμένεται να στερήσει από τα ασφαλιστικά ταμεία πάνω από 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο.

Την ίδια ημέρα, η εφημερίδα «Έθνος» φιλοξένησε ρεπορτάζ για την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο πρωτοσέλιδο υπό τον τίτλο: «Τρύπα 200 εκ. ευρώ από την ακύρωση της εισφοράς συνταξιούχων του Δημοσίου». Το ρεπορτάζ κινείται στο ίδιο μήκος κύματος με εκείνο της Καθημερινής, ενώ επισημαίνεται πως αναδρομικά το ποσό της ΕΕΑΣ μπορούν να λάβουν μόνο όσοι είχαν την πρόνοια να προσφύγουν στα δικαστήρια, όπου εκκρεμούν τουλάχιστον 1.000 τέτοιες υποθέσεις. Το «Έθνος» τονίζει πως η αντισυνταγματικότητα, άρα και η κατάργηση της παρακράτησης, ισχύει για 250.000 συνταξιούχους δημοσίους υπαλλήλους από τη στιγμή της δημοσίευσης της απόφασης και όχι αναδρομικά για εξαιρετικά σοβαρούς δημοσιονομικούς λόγους. Επίσης, η εφημερίδα σημειώνει πως το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε την ΕΑΣ αντισυνταγματική για τον δημόσιο τομέα, ενώ το ΣτΕ έκρινε πριν από μερικά χρόνια την ίδια εισφορά – μαζί με άλλες μνημονιακές κρατήσεις – συνταγματική για τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό σημαίνει πως το κράτος μπορεί να προσφύγει στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο για να λυθεί εκεί η δικαστική… διχογνωμία. Επίσης, το ρεπορτάζ της εφημερίδας υπογραμμίζει πως η Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων είναι η μοναδική μνημονιακή κράτηση που πέρασε και στις νέες συντάξεις του καινούργιου Ασφαλιστικού.

Στο ίδιο ρεπορτάζ φιλοξενούνται δηλώσεις του πρώην υπουργού Εργασίας Γιώργου Κουτρουμάνη, ο οποίος επισήμανε πως «με την απόφαση του ΕΣ προκύπτει ένα καινούργιο πρόβλημα για τα οικονομικά των Ταμείων, το οποίο δεν μπορεί να ξεπεραστεί μέσα από την τακτική του Δημοσίου να μην εφαρμόζει τις αποφάσεις των ανωτάτων δικαστηρίων».

Στο δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος αναλύεται το σκεπτικό της απόφασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σύμφωνα με το «ΠΘ» οι Ανώτατοι Δικαστές αποφάνθηκαν ότι οι διατάξεις των νόμων 3863/2010, 3865/2010, 3986/2011 και 4002/2011, με τους οποίους επιβλήθηκε η εισφορά αλληλεγγύης στις συντάξεις, είναι «αντίθετες προς τις ρυθμίσεις των άρθρων 4 παρ.1 και 5, 22 παρ. 5 και 25 παρ. 1 και 4 του Συντάγματος». Δηλαδή, είναι αντίθετη στις συνταγματικές αρχές:

1) της ισότητας ενώπιον του νόμου και της ισότητας στα δημόσια βάρη

2) της αναλογικότητας

3) της μέριμνας του κράτους για κοινωνική ασφάλιση

4) της ασφάλειας δικαίου.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η απόφαση επισημαίνει πως εφόσον η εισφορά αλληλεγγύης «δεν αποτελεί έκτακτο δημοσιονομικό μέτρο προς ελάφρυνση του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης, αλλά διαρθρωτικού χαρακτήρα παρέμβαση, υπό μορφή πάγιου μηχανισμού χρηματοδότησης της κοινωνικής ασφάλισης». Κατά συνέπεια, έπρεπε να υπάρχει, σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές, «ώριμη, πλήρως και επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη», από την οποία να προκύπτει «το αναγκαίο και πρόσφορο τόσο της επιβολής της εισφοράς στην κατηγορία των συνταξιούχων όσο και του ύψους της για τη βιωσιμότητα του συστήματος».  Ωστόσο, η ανυπαρξία της επίμαχης μελέτης «συνιστά παραβίαση της απορρέουσας από το άρθρο 22 παρ. 5 του Συντάγματος σχετικής υποχρέωσης του νομοθέτη, για τη διασφάλιση της αναλογιστικής και οικονομικής βιωσιμότητας του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος αλλά και της συνταγματικής αρχής της ασφάλειας δικαίου». Σε άλλο σημείο οι σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου σημειώνουν ότι η επίμαχη εισφορά «αντίκειται στην αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου και της ισότητας στα δημόσια βάρη». Και αυτό «διότι οι δημόσιοι λειτουργοί, υπάλληλοι και στρατιωτικοί, όταν συνταξιοδοτούνται, συνιστούν ιδιαίτερη κατηγορία που δεν μετέχει στους κινδύνους του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος υπό την ιδιότητα του ασφαλισμένου και ευθέως ωφελουμένου από την ύπαρξή του, η όποια δε επιβάρυνσή τους με σκοπό τη χρηματική ενίσχυση του συγκεκριμένου τομέα της κρατικής δράσης και την κάλυψη των ελλειμμάτων αυτού του σκέλους του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης ή για την καταβολή μελλοντικών συντάξεων στο πλαίσιο του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος, πρέπει να γίνεται, όπως για κάθε πολίτη, στο πλαίσιο της εθνικής-κοινωνικής αλληλεγγύης και με βάση την αρχή της ισότητας ενώπιον των δημοσίων βαρών».

H εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» φιλοξένησε την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο πρωτοσέλιδο. Το ρεπορτάζ επισημαίνει πως η απόφαση 244/2017  της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθυστέρησε 18 μήνες από τότε που ασκήθηκαν οι προσφυγές συνταξιούχων του Δημοσίου (Ιούνιος 2015) και έκρινε πως οι μειώσεις που προβλέφθηκαν στους νόμους 38654/2010, 3986/2011 καθώς και πρόσθετες περικοπές του ν. 4002/2011 κρίθηκαν αντισυνταγματικές και πρέπει να σταματήσουν να επιβάλλονται στις συντάξεις.  Σύμφωνα με την εφημερίδα, η απόφαση επιβάλει την αύξηση κατά 40 ως 161 ευρώ μηνιαίως των κύριων συντάξεων που ήταν αρχικά από 1.400 ως 2.300 ευρώ και από 207 ως 390 ευρώ των συντάξεων από 2.300 ως 3.500 ευρώ. Αντίστοιχα, οι επικουρικές που ήταν από 300 ευρώ και πάνω πριν από το μνημόνιο, θα πρέπει να πάρουν αύξηση από 10 ως 65 ευρώ τον μήνα.

Ελεγκτικό Συνέδριο:  Αντισυνταγματικές οι περικοπές του 4093/12

Με την απόφαση 7412/2015 η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές στις συντάξεις του νόμου 4093/12 που αφορούν τους γιατρούς του ΕΣΥ. Σύμφωνα με την απόφαση, πριν την εν λόγω περικοπή δεν προηγήθηκε ειδική και εμπεριστατωμένη αναλογιστική μελέτη, παραβιάστηκε το Πρώτο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ, ενώ ο νομοθέτης, κατά την άσκηση της νομοθετικής του εξουσίας, οριοθετείται από τον δικαστικό έλεγχο.  Πρόκειται για ακόμα μια σημαντική απόφαση που απασχόλησε τα μέσα ενημέρωσης.

Σύμφωνα με την «Ναυτεμπορική», η απόφαση αφορά τις αναδρομικές από τον Αύγουστο του 2012 περικοπές των συντάξεων στους γιατρούς του ΕΣΥ, σύμφωνα με το νόμο 4093/2012 (Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013−2016), αλλά και με τους προγενέστερους μνημονιακούς νόμους. Η ιστοσελίδα αναφέρει ότι κρίθηκε πως οι περικοπές των συντάξεων των γιατρών του ΕΣΥ παραβιάζουν τις διατάξεις του Συντάγματος που κατοχυρώνουν την ισότητα, την αναλογικότητα και την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου. Σύμφωνα με την Ολομέλεια του ΕΣ, «ανεξαρτήτως του ότι το δημόσιο συμφέρον, για την εξυπηρέτηση του οποίου επιβλήθηκαν οι νέες μειώσεις, δεν ήταν τόσο έντονο όσο εκείνο που δικαιολογούσε την υιοθέτηση των αρχικών μέτρων των νόμων 3833/2010 και 3845/2012 που ελήφθησαν, προ του κινδύνου άμεσης χρεωκοπίας και εξόδου της χώρας από την Ευρωζώνη, οι επίμαχες περικοπές συνιστούν μέτρα που λαμβάνονται μεν για την αντιμετώπιση της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης, επιβαρύνουν όμως και πάλι – κατά παράβαση του άρθρου 25 του Συντάγματος υποχρέωσης όλων των πολιτών για εκπλήρωση του χρέους της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης – την ίδια κατηγορία πολιτών».

H εφημερίδα «Έθνος» ανέδειξε την απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως βασικό θέμα στο Κυριακάτικο φύλλο της στις  21/02/1026. Το ρεπορτάζ υπό τον τίτλο: «Απόφαση βόμβα ακυρώνει μνημονιακές περικοπές σε μισθούς και συντάξεις», αναφέρεται εκτενώς στο κυβερνητικό «πονοκέφαλο» που προκαλούν οι συνεχείς αποφάσεις της δικαιοσύνης που αποκαθιστούν συντάξεις και μισθούς που περικόπηκαν με σειρά μνημονιακών νόμων.  Σύμφωνα με την εφημερίδα, η νομολογία των ανωτάτων δικαστηρίων (ΣτΕ, ΕΣ) διαμορφώνεται στην κατεύθυνση του να μη δέχονται πλέον την επιστροφή αναδρομικών σε όλους, παρά μόνο σε όσους προσφεύγουν στα δικαστήρια, αναγνωρίζοντας την αντισυνταγματικότητα των περικοπών (μισθών, συντάξεων) μόνο για το μέλλον. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αυτό συμβαίνει προκειμένου να μην «τιναχθεί στον αέρα» όλο το δημοσιονομικό σύστημα. Η εφημερίδα αναφέρει πως η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υπό την αρχαιότερη αντιπρόεδρο Φλ. Καλδή (με ψήφους 14-8, καθώς δεν συμμετείχαν άλλα 12 μέλη που ήταν στη δίκη, λόγω αποχώρησης από το Σώμα ή άλλου κωλύματος), δέχθηκε στην 31 σελίδων απόφαση ότι:

-Οι περικοπές του ν. 4093/12 έγιναν με καθαρά αριθμητικά κριτήρια, χωρίς να εξεταστούν οι επιπτώσεις, εάν δηλαδή απομένουν αποδοχές επαρκείς για την αντιμετώπιση του κόστους αξιοπρεπούς διαβίωσης και ανάλογες της αποστολής των ιατρών.

– Οι ισχυρισμοί του Δημοσίου αναφέρονται μεν σε λόγους δημοσίου συμφέροντος που επέβαλαν τις περικοπές (για να συνεχιστεί η δημοσιονομική προσαρμογή της χώρας, λόγω και της αποτυχίας είσπραξης των προβλεπόμενων φορολογικών εσόδων, κ.λπ.), αλλά δεν αρκούν για να καταστήσουν τις μειώσεις αυτές συνταγματικά ανεκτές.

-Οι περικοπές αυτές επιβαρύνουν και πάλι τις ίδιες κατηγορίες πολιτών (περιστολή του μισθολογικού κόστους του Δημοσίου) χωρίς να μπορεί να στηριχθεί η συνταγματικότητα των μέτρων «στη μεγαλύτερη της αναμενόμενης ύφεση της ελληνικής οικονομίας» ούτε στη μνημονιακή πρόβλεψη (σε απόφαση του Συμβουλίου ΕΕ) για μείωση κατά 12% κατά μέσο όρο των «ειδικών μισθολογίων». Κι αυτό γιατί ο εθνικός νομοθέτης, κατά την άσκηση της εθνικής δημοσιονομικής πολιτικής, δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση να τηρήσει τις συνταγματικές αρχές (της ισότητας στα βάρη, της αναλογικότητας, του σεβασμού, της αξιοπρεπούς διαβίωσης) που παραβιάστηκαν.

-Η αναδρομική μείωση (από 1/8/12) αποδοχών των εν ενεργεία και συνταξιούχων ιατρών παραβιάζει «γεννημένα» περιουσιακά δικαιώματα, κατά παράβαση της ΕΣΔΑ, αφού ζητήθηκαν πίσω από το κράτος καταβληθέντες μισθοί και συντάξεις μερικών μηνών, χωρίς να τεκμηριώνονται οι επιτακτικοί λόγοι δημόσιας ωφέλειας ούτε η αναγκαιότητα και η προσφορότητα του αναδρομικού μέτρου.